و معوّج و ساير امور و توضيح كافى بيرونى در امور يادشده پرداخته است . « 1 » باب نوروز مجلسى رحمه اللّه درباره نوروز يك باب حديث ترتيب داده و به گفته خود به مطالب و فوائد سودمند و بزرگى اشاره كرده مانند تعيين نوروز ، غسل ، نماز ، و روزه در اين روز ، كه بيشتر مطالب آن را از شيخ طوسى ، ابن فهد حلى ، سيد بن طاوس نقل كرده است . جالب اينكه مىنويسد : سيد بن طاوس مىگويد : آغاز آفرينش جهان در ماه نيسان رخ داده و نيسان زمانى است كه خورشيد وارد برج حمل ( - فروردين ) گرديده است بنابراين مناسب است در اين روز ( نوروز ) عيد گرفته شود و مستحب است بهترين لباس پوشيده و عطر استعمال شود و به شكر و دعا روى آورد و غسل نمود و نماز خواند و روزه گرفت ، و ازاين‌روست كه ما مأموريم روز مبعث و غدير خم را بزرگ شمريم و نكو داريم . مرحوم مجلسى سپس به تحقيق سال‌هاى شمسى پرداخته و از رصد ابرخس ، « شرح تذكره بيرجندى » ، رصد بتّانى ، مغربى ، رصد مراغه ، رصد متأخرين ، روز و ماه و سال شمسى را با دقيقه و ثانيه و ثالثه ذكر كرده و اشاره‌اى زيبا به كار منجّمان زمان جلال الدّين ملكشاه سلجوقى به سرپرستى خيام نموده و دقيق‌ترين اندازه سال شمسى را به مبدئيت نوروز به نگارش آورده و ترديد شهيد را ناروا شمرده سخن ابن فهد حلى را حق و موافق موازين دانسته و افزوده است ضوابط و قواعد حساب و رياضيات بر آن است كه اوّل فروردين فارس موسوم به نوروز در سال دهم هجرى نزديك نزول شمس به اوّل برج حمل اتفاق افتاد كه با اواسط ماه آذار رومى برابر و مطابق با 18 ذىحجه بود ، يعنى

--> ( 1 ) . بحار ، ج 56 ، ص 2 و بعد .